Trên đường thiên lý 2. Đà Nẵng - Nha Trang

Đà Nẵng về đêm, mọi người rủ ra phố chơi, mặc dù đã ở đây nhiều lần và không lạ gì khung cảnh Đà Nẵng về đêm, nhưng nể mọi người tôi cũng ra phố.

Nếu cứ nhìn những đường phố Đà Nẵng từ tầm 17h trở đi đến khoảng 21h thì ai cũng nghĩ rằng hình như tất cả dân thành phố này đều đổ ra quán để nhậu. Trên hầu hết các vỉa hè (nhất là khu vực ven biển) cơ man nào là quán vỉa hè vừa được bầy ra bằng các loại bàn ghế nhựa. Con đường Liên Chiểu - Thuận Phước vừa mới mở xong cũng đã có vô vàn quán cóc như thế. Bãi biển Mỹ Khê, T20…cũng nhộn nhịp người đi nhậu.



Bắt xe taxi chạy lòng vòng trên phố, ra bãi biển chơi sau đó chúng tôi cũng dừng lại ở một quán cóc vỉa hè để nhậu. Nhu cầu ăn uống thực ra không có nhưng nhu cầu hoà mình vào cái không khí nhậu của thành phố này thì tràn đầy.

Gọi ít ngao hấp, tu hài nướng và bia chúng tôi cũng ngồi lai rai như đám thanh niên thành phố. Sau 21h thành phố vắng dần. hình như người dân ở đây không nhậu quá khuya.

Sờ tay vào túi bao thuốc lá mang theo từ chiều đã hết từ lúc nào, hỏi chủ quán thì không có thuốc 555, quanh đó cũng chẳng có chỗ nào bán, ở đây người ta không hợp gu với loại thuốc ấy, họ hay hút Jet và White House. Thèm thuốc quá mà không biết làm thế nào (trong khi thuốc mang theo còn nhiều nhưng lại để trong túi du lịch ở khách sạn), thấy bàn bên có mấy thanh niên ngồi nhậu với bao thuốc 555 ở trên mặt bàn đã định hỏi xin một điếu mà không dám mở lời. Cuối cùng đành phải hút 2 điếu WH vậy, nghiện ngập nó khổ thế đấy.

Trở về khách sạn lúc 01h sáng, và nhanh chóng thiếp đi.

Buổi sáng xuống khu bar của khách sạn để ăn sáng, thấy món Mỳ Quảng là lạ nên ăn thử, không biết phải tả như thế nào, nó na ná như món bánh đa trộn. Ngồi uống café và nhìn mông lung ra phố.



Chúng tôi rời Đà Nẵng để tiếp tục hành trình đi Nha Trang, dọc đường thấy cảnh vật hai bên đường cũng chẳng có gì khác so với đoạn đường 1 vừa qua nên không chú ý lắm. Khi đi vào địa phận Quảng Ngãi tôi chú ý tìm địa danh Đức Phổ. Thế rồi bất chợt tấm biển thị trấn Đức Phổ hiện ra.



Chúng tôi dừng xe trước cửa bệnh xá Đặng Thùy Trâm, khu bệnh xá được xây dựng ngay sát đường (Nga Mân - Phổ Cường - Đức Phổ). Đây là quà tặng của bạn đọc báo Tuổi Trẻ Thành phố HCM đóng góp xây dựng tặng đồng bào Đức Phổ và để tưởng nhớ nữ bác sỹ ĐTT.



Công trình được thiết kế rất đẹp, khuôn viên của bệnh xá như một vườn hoa nhỏ, giữa sân vườn có tượng chị Trâm. Chị đứng thẳng, đầu đội nón, ngẩng cao hướng về phương Bắc, gương mặt tươi tắn nhưng đăm chiêu, như nét mặt trong các bức ảnh khi chụp ở Đức Phổ. Chị đang nghĩ gì khi hướng về phương Bắc?

“Tôi đứng đây giữa núi rừng lá»™ng gió/ MÆ°a Ä‘an dày trùm cả rừng cây/ Nghe gió mùa Đông Bắc thổi về đây/ Lòng bá»—ng thấy nhá»› thÆ°Æ¡ng da diết/ Æ i những người thân yêu ở nÆ¡i xa có biết/ Tôi nghÄ© gì trong lạnh giá chiều nay…”  (Nhật kí ĐTT ngày 07/01/1970)

Chúng tôi thắp những nén nhang trước tượng chị, có lẽ trong thiết kế người ta đã không nghĩ tới việc đặt bát nhang trước tượng chị, nhưng nhu cầu tâm linh của người dân Việt, của những người yêu mến chị cần được thắp cho chị nén nhang khi đứng trước chị, vì vậy người ta đã đặt một cái bàn nhỏ phía trước và đặt bát nhang lên đó.

Thành kính chắp tay trước tượng chị lòng tôi thầm nghĩ đến sự nhân ái bao dung, đức hy sinh xả thân của chị vì đồng chí, đồng bào, vì đất nước, dân tộc. Tôi cũng hiểu cái xót xa day dứt khi trong cuộc sống chị đã gặp những điều ngang trái và như chị đã từng viết

“Mình nhÆ° má»™t đứa con không gia đình lâu ngày tìm về mẹ, nhÆ°ng người mẹ ghẻ còn bận nâng niu những đứa con riêng nên thờ Æ¡ lạnh nhạt vá»›i đứa con chồng…”  (Nhật kí ĐTT ngày 20/8/1968)



Có lẽ nếu không có tấm lòng của hai anh em cựu chiến binh Mỹ Robert và Frederic Whitehurst thì chúng ta không biết tới cuốn nhật kí của chị và tất cả những gì tốt đẹp về người nữ bác sỹ ấy cũng mãi mãi theo chị vào lòng đất như vô vàn những điều anh hùng của những người lính khác.

Được biết bản dịch tiếng Anh của cuốn nhật kí ấy được lấy tựa đề là : “Đêm qua tôi mơ thấy hoà bình” Một cái tựa đề rất có ý nghĩa. Một khát vọng không hề muốn chiến tranh trên quê hương mình.

Chúng tôi rời đi sau khi thăm toàn bộ bệnh xá và phòng trưng bầy tư liệu về chị.



Biển Sa Huỳnh đã hiện ra bên tay trái, cát vàng và nước biển trong xanh. Chúng tôi dừng ăn trưa hơi muộn khi đã 13h00.



Dừng xe đổ xăng, uống nÆ°á»›c trên phần đất cuối cùng của Bình Định, chá
»¥p bức ảnh trong không gian yên ắng bất chợt.



Đèo Cù Mông, đường đầy dẫy ổ trâu, ổ voi, từng đoàn xe ì ạch bò chậm chạp, xe chúng tôi cũng nhích từng mét và hết ngả bên này nghiêng bên kia.

Cuối cùng hơn 20h00 chúng tôi cũng vào tới thành phố Nha Trang.

Nha Trang

Hơn 21h mới đi ăn tối, khu Chợ Đêm nằm bên bờ biển và trên đường Trần Phú, một trục đường trung tâm của thành phố. Nếu như Đà Nẵng lấy sông Hàn làm trung tâm thì thành phố Nha Trang lấy trục phố ven biển làm trung tâm.Đường Trần Phú chạy dài ven biển và là khu phố đẹp của thành phố. Ngồi ăn tối mới thấy thấm thía cái từ "lai rai" của người miền trong, họ phục vụ đồ ăn một cách quá thong thả, thậm chí khi hết món thứ nhất rồi mà vẫn chưa có món tiếp theo để nhậu.

Cuối cùng thì cũng đứng dậy khi đã hơn 23h. Để ngắm nhìn thành phố khi đã vắng lặng tôi thả bộ dọc theo đường Trần Phú rực rỡ ánh đèn. Tôi chợt nhớ câu hát của một nhạc sỹ nào đó: "Nha Trang ngày về, mình tôi trên bãi khuya, tôi đi vào thương nhớ, tôi nghe từng cơn gió..." Nhưng với tôi Nha trang lần đầu được biết, tôi chưa quyến luyến tơ vương gì thành phố này. Cảm giác đầu tiên của tôi là nó đẹp, một vẻ đẹp rực rỡ và phô trương của một cô gái đang muốn phô bày những đường nét cơ thể trong bộ đồ tắm Bikini. Nha Trang khác Huế và Đà Nẵng. Huế có vẻ đẹp của một thiếu nữ e lệ trong bộ áo dài. Đà Nẵng thì như một cô gái khoe thân hình trong chiếc quần Jin và cái áo hai dây.

Thấy tôi đi một mình các anh xe ôm liên tục rà sát và mời chào đi matxa: "Anh Hai đi zuizẻ chút anh Hai ơi. Có các em nhẹ nhàng lắm" rồi "Anh Hai đi làng chài bình dân nhậu đêm anh Hai ơi, có cả em út đó"... Từ chối rồi mà mấy anh xe ôm vẫn đeo bám, chẳng còn cách nào khác tôi chỉ đại về phía trước có mấy đồng nghiệp nữ đang đi dạo như tôi và bảo: "tôi cũng muốn lắm nhưng vợ tôi đang đi đằng trước kia kìa, vớ vẩn bà ấy xé xác". Bài thuốc đó thật hiệu nghiệm, mấy anh xe ôm thôi chèo kéo và tôi được thanh thản ngắm Nha Trang trong đêm. Đang là đợt thi hoa hậu Hoàn Vũ thế giới nên đường phố trang hoàng thật đẹp. Không mang máy ảnh nên chẳng chụp được kiểu ảnh nào. Tôi trở về khách sạn vì thấy mệt và buồn ngủ.

Buổi sáng trở dậy và ra sân bay Nha Trang có việc, khi trở về chạy dọc theo một bãi biển phía ngoài trung tâm gần Diamond Bay, bãi biển vắng và còn ít có sự can thiệp của người kinh doanh

Đường phố thẳng và vắng của Diamond Bay. Nghe nói khu vực này trước đây là một khu đầm lầy ven biển, thành phố đã san lấp và tạo thành những đường phố đẹp

Trung tâm hội nghị nơi diễn ra cuộc thi hoa hậu hoàn vũ nằm trên khu vực Diamond Bay. Buổi sáng theo kế hoạch chúng tôi sẽ đi thăm Tháp bà Ponaga và đi tắm bùn, xe chay qua vài dãy phố và Tháp Bà Ponaga đã ở trước mặt.

Nằm trên vị trí cao ở một quả đồi Tháp bà Ponaga sừng sững nhìn xuống thành phố Nha Trang

Những cây cột gạch phía chính diện khu tháp. Một lần nữa tôi được chiêm ngưỡng thành quả của những bàn tay tài nghệ khéo léo, cũng như khối óc thông minh của người Chăm trong việc xây dựng những ngôi tháp của mình (Lần trước là thăm thánh địa Mỹ Sơn). Khu tháp đã đứng đây chứng kiến biết bao biến động của lịch sử, sự thăng trầm của các triều đại và còn đứng đó bất kể con người thi nhau dựng lên những triều đại phù du của mình..

Những viên gạch như được dán vào nhau bằng một thứ keo để tạo nên bức tường phẳng lỳ và nhẵn. Tất nhiên thời gian đã để lại dấu ấn phũ phàng trên những ngôi tháp. Con người đang cố hết sức để giữ gìn những di sản như thế này. Dấu vết của việc phục chế hiện ra đâu đó, nhưng dù sao cũng không làm hỏng di tích như một vài nơi khác việc phục chế chẳng khác gì làm méo mó hay phá đi bản gốc.

Nghe tiếng nhạc đâu đó vọng tá»›i, những giai Ä‘iệu rá»™n ràng quyến rÅ©, tôi liền vòng ra đằng sau. Phía sau khu tháp có ba người đàn ông dân tá»™c Chăm Ä‘ang biểu diá»…n nhạc bằng những nhạc cụ của dân tá»™c họ. Du khách đứng nghe và nếu ai đó hảo tÃ
¢m thì biếu họ ít tiền, có thể đặt ngay xuống chiếu hoặc Ä‘Æ°a họ khi họ ngừng chÆ¡i.

Chup một bức ảnh toàn cảnh thành phố Nha Trang nhìn từ trên Tháp Bà. Sau đó dời tháp đi tắm bùn, không chụp ảnh trong khu vực tắm vì không thích chứ chẳng ai cấm.

Trưa đi tít ra ngoại vi thành phố để đến một nhà hàng ăn rất đẹp nằm ngay trên bờ biển.

Ra sân của nhà hàng nhìn về thành phố trong khi những người phục vụ đang bầy đồ ăn lên bàn. Đói rồi.

Và bây giờ vì buồn ngủ rồi lên kết thúc entry này ở đây.

Trên đường thiên lý1. Hà Nội - Đà Nẵng

....

Khởi hành lúc 2h30 chúng tôi chạy theo tuyến đường Láng – Hoà Lạc qua Xuân Mai, Miếu Môn rồi bắt đầu hành trình trên tuyến đường Hồ Chí Minh. Sở dĩ chọn tuyến đường này để vào miền Nam vì đường 1 dạo này đoạn Cầu Giẽ - Ninh Bình đang sửa chữa, đường rất xấu và lại bị hạn chế tốc độ, hơn nữa tuyến đường ấy đã quá quen thuộc nên chẳng có gì đáng để nhìn ngắm. Nhiều người ở nhà băn khoăn vì đi tuyến đường vắng đó nhỡ có gì trục trặc thì biết làm sao, nhưng tin vào chiếc xe mới nên chúng tôi không lo ngại vấn đề hỏng hóc. Tự tin anh lái xe bơm đầy bình xăng dầu và xuất phát.

Đường Hồ Chí Minh đoạn từ Miếu Môn đi vào miền Trung tôi chưa đi lần nào, các lần trước chủ yếu đi đoạn từ Nghệ An - Quảng Trị. Đường rất đẹp và vắng lặng, chẳng có chiếc xe nào trên đường ngoài chúng tôi, xe chạy đều đều và êm ru nên mọi người lơ mơ ngủ lại vì đi sớm. Trong xe tĩnh lặng tôi thả mình vào những suy nghĩ miên man.

Mấy chục năm trước đây con đường này chỉ là con đường rừng được mở ra rất nhỏ đủ để cho một chiếc xe tải Zin của Liên Xô đi vừa và nó đâu được phẳng phiu mà lởm chởm đá và ổ trâu, ổ voi (tôi biết vậy qua thư của người anh trai). Không biết những người còn thức trên xe nghĩ gì khi chạy trên chặng đường này, riêng tôi thấy một nỗi buồn mơ hồ khi nghĩ đến mấy chục năm trước đã biết bao nhiêu người lính hành quân qua đây. Những người lính được huấn luyện trên các vùng đồi núi phía Bắc như Sơn Tây, Bắc Giang, Hoà Bình… để rồi khi đi vào mặt trận phía Nam các anh để lại sau lưng quê hương, gia đình, bạn bè với bao nỗi nhớ thương cồn cào cháy bỏng. Các anh ra đi mà đa phần đều không dám nghĩ chắc chắn đến một ngày trở về bởi “Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi”.

Phía trước trời đã ửng một chút hồng le lói, do đường hơi chếch hướng Tây về biên giới Lào nên bên trái con đường chỉ hồng lên một chút. Bình minh trên đường HCM. Ngày trước, những người lính hành quân trên con đường này hầu hết chỉ về đêm, sau một đêm dài hành quân mệt mỏi họ có ngắm bình minh với tâm trạng thanh thản và tin về một ngày mai tươi sáng? Có bao nhiêu người trong số những người lính hành quân qua đây đã mãi mãi nằm lai ở phương Nam xa xôi để cho mẹ già bao năm mỏi mắt ngóng trông mà không thấy con mình trở về?

Lòng ngổn ngang những suy nghĩ, tôi tự hỏi không biết ngày xưa những người lính trong các đoàn quân tiến về phương Nam đi trên chặng đường này nghĩ gì nhỉ? Các anh có háo hức được khám phá những vùng đất mới, được mang tuổi thanh xuân của mình cống hiến cho sự nghiệp giải phóng đất nước…Có chút day dứt nào vì phải để lại đằng sau tất cả những gì yêu thương nhất để dấn thân vào khổ ải, mất mát phía trước và tương lai mờ mịt một ngày về? Có ai đã ngã lòng trên chặng đường này mà quay trở lại?

Điểm dừng đầu tiên để ăn sáng là một ngã ba rất rộng, tôi không biết tên của nó là gì. Có lẽ ngày xưa đây là nơi hội tụ của các cánh quân hay khu vực tập kết xe pháo trước khi vào chặng đường ác liệt nhất vì đây là cuối của đất Thanh Hoá. Năm 1972 anh tôi đã đi đoạn đường này chăng khi từ đường 1 ở Thanh Hoá đi bằng ôtô vào đường HCM để rồi theo con đường rừng này vào Quảng Trị?

12h chúng tôi nghỉ ăn trưa ở Phong Nha - Kẻ Bàng, do vào đây quá nhiều lần nên tôi chẳng buồn bỏ máy ảnh ra khỏi túi, chỉ đến khi lên xe đi tiếp tôi mới chụp một bức ảnh khung cảnh phía tây hoang sơ và hùng vĩ với dãy Trường Sơn tiếp giáp lãnh thổ Lào.

Khi vào đến đất Quảng Trị trên địa phận Bến Tắt (Vĩnh Tường - Gio Linh) chúng tôi đi qua nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn. Một nghĩa trang quốc gia với hơn 10 nghìn ngôi mộ của những người lính đã hy sinh trên tuyến đường này. Nghĩa trang được xây dựng trên thượng nguồn sông Bến Hải, một con sông tượng trưng cho nỗi đau chia cắt đất nước suốt hai mươi năm.

Có thể nói mỗi một cột mốc bên đường HCM là một người lính đã ngã xuống. Một con đường được làm lên bằng xương máu của cả một thế hệ những người con ưu tú của dân tộc.

Đến Cam Lộ (Quảng Trị) chúng tôi rời đường HCM để rẽ về Đông Hà theo đường 9. Những năm từ 1968 đến 1972 đây là chặng đường khốc liệt nhất. Quân đội Mỹ và quân lực VNCH thành lập một tuyến phòng thủ bờ Nam sông Bến Hải theo trục đường này từ biển (Cửa Việt) lên đến biên giới Lào (Khe Sanh, Lao Bảo) với các căn cứ như Chaly, làng Vây...để ngăn chặn bước tiến của quân giải phóng. Bao nhiêu người lính đã nằm lại nơi này khi quyết phá tuyến phòng thủ ấy?

Dừng xe xuống đài tưởng niệm đầu cầu Thạch Hãn thắp hương và thả hoa xuống sông cho anh mình cùng đồng đội như tất cả mọi lần tôi qua đây. Bạn bè, đồng nghiệp trên xe cũng xuống thắp hương cùng tôi, các cháu nhỏ cũng chắp tay thành kính khấn khứa. Mọi người cầu cho vong linh các anh được mãi yên nghỉ và mong các anh phù hộ cho chuyến đi của chúng tôi được thuận buồm xuôi gió. Tưởng mình là người cuối cùng lên xe không ngờ khi ngoái lại tôi thấy hai người đồng nghiệp lớn tuổi nhất đoàn đang chậm rãi bước từ đài tưởng niệm xuống. Một trong hai anh đã từng là một người lính hành quân theo đường mòn HCM vào Nam chiến đấu và đã may mắn trở về. Không rõ lúc đó các anh nghĩ gì?

Đoạn đường từ Quảng Trị vào Đà Nẵng đông nghịt xe cộ, chúng tôi chỉ chạy được với tốc độ 40 – 50km/h nên ai lấy đều sốt ruột vì trên đường HCM chúng tôi chạy trên 80km/h. Không rẽ vào Huế, chúng tôi chạy trên đường tránh và chỉ ngắm dòng Hương Giang từ trên cầu. Đến đèo Hải Vân trời đã tối nên chúng tôi chạy theo đường hầm. Vừa qua hầm thì ánh đèn thành phố Đà Nẵng đã sáng lấp lánh trước mặt.

Đến thành phố tìm vào nhà hàng đã đặt trước và nghỉ ăn tối sau đó mới về khách sạn. Một ngày đầu trong hành trình đã trôi qua.

Viết trong lúc khủng hoảng

Tôi cố gắng không nghĩ về những vấn đề thời sự mà mọi người đang quan tâm nữa, bởi bình luận và phán xét bây giờ có ích gì khi chỉ vài hôm nữa là mọi sự lại chìm vào quên lãng. Lẽ đời là vậy, có vấn đề gì "hot" là thiên hạ xúm vào, ít bữa lại nhanh chóng quên ngay.

Chiều nay giữa bộn bề công việc bỗng dưng lại thấy mình chơ vơ, lẻ loi. Bất chợt những suy nghĩ mông lung, bất chợt thấy cô quạnh, lật mặt trái của một tờ văn bản viết những dòng suy nghĩ vừa hiện ra.

Ta đi giữa cuộc đời ồn ào, náo nhiệt

Tâm hồn khô cằn, lạnh giá, lẻ loi.

Những ưu tư, day dứt ngập hồn thôi

Khát khao sáng trong giữa dòng đời vẩn đục.

Đối diện với mình ta thấy ngẩn ngơ,

Thương và nhớ giữa mơ hồ xa vắng.

Đời vẫn trôi với muôn vàn cay đắng,

Mộng tưởng mơ hồ ta thần thánh tình yêu.

Nhưng dẫu lẻ loi ta vẫn hiểu một điều:

Yêu và sống đời người không thể khác.

Dẫu cuộc mưu sinh nhọc nhằn, xơ xác

Không bao giờ được đánh mất niềm tin.

Ta chợt buồn đôi lúc rất vu vơ

Trong tiềm thức mơ hồ : Thời trẻ dại.

Tóc đã pha sương, cuộc đời bươn chải,

Ngọt, bùi, đắng, cay mê mải mưu sinh

Sao thương thế một ân tình xa vợi

Một lời thương, dù rất đỗi vu vơ.

Viết tặng người vụng dại một vần thơ,

Buồn hưu hắt đứng bên lề hạnh phúc.

Phút buồn bã gửi cho nhau lời chúc

Tình yêu thương xin dấu ở trong hồn.

Tình Người - Tình Đời

Cuộc họp bắt đầu lúc 8g30, như mọi cuộc họp giải quyết những tranh chấp, kiện cáo về nhà cửa, xây dựng khác. Nhưng sao mình ngán vô cùng cái cuộc họp này, không phải vì việc đã kéo dài hơn hai năm rồi, cũng không phải vì nó phức tạp hay vướng mắc gì ở cơ sở pháp lí mà mãi không thể giải quyết được. Vấn đề làm mình thấy chán là ở chỗ khác.

Chị dâu kiện em chồng vì bức vách ngăn trong nhà, vì cái gác xép mà do nhà quá chật chội thằng em đã cơi nới thêm, rồi việc nó kinh doanh ăn uống và đun bằng bếp than tổ ong để môi trường ô nhiễm…

Việc kéo dài đã khá lâu, các văn bản giải quyết hình như có điều gì đó chưa rõ ràng, chưa xem xét gốc rễ của sự việc, có sự tác động nào đó phía sau làm cho việc cứ bế tắc. Nhiều người biết rõ cách giải quyết có vấn đề gì đó chưa ổn, nhưng cấp trên đã quyết nên cứ thế mà thực thi, nhưng oái oăm là cứ làm được việc này lại đẻ ra một việc khác…

Ông bố chẳng hiểu vì lí do gì lại đứng về phía con dâu để “chơi” con trai mình đến cùng, trong khi vợ chồng đứa con dâu ấy đã li thân từ lâu. Chẳng biết mặt cái ông anh trai lớn ấy như thế nào mà để cho vợ mình cùng với bố đẻ tìm mọi cách “giết” bằng được thằng em.

Cuộc họp kéo dài đã được hai giờ vẫn chưa có tí “ánh sáng cuối đường hầm”. Thần kinh mình căng ra như một sợi dây đàn và mình cố kìm chế để không nổi khùng khi ông bố trở mặt nói ngược lại những điều đã đồng ý hôm trước sau lời thì thầm của đứa con dâu. Ông ta biến thành một người khác khi bên cạnh cô con dâu của mình.

Cuộc họp tạm dừng để các thành viên đại diện cho các cơ quan chức năng tham dự xuống tận ngôi nhà đó “mục sở thị” những cái mà người ta kiện cáo và quyết tâm đập bỏ của nhau. Đến nơi sau vài câu to tiếng cả gia đình ấy xúm vào chửi nhau và nếu không có sự can ngăn của mọi người thì đã có một cuộc hỗn chiến. Ông bố chồng chửi cô con dâu thứ hai (Vợ thằng con trai thứ mà ông thề không đội trời chung) và bảo : “Tao đâm chết mẹ mày bây giờ”. Thằng con trai thứ thấy vậy bảo: “Ông đâm vợ tôi đi, tôi đưa dao cho ông đây này”.

Hai thái dương mình cứ giần giật, các mạch máu căng ra như sắp đứt, cố gắng kìm chế để giữ bình tĩnh và một giọng nói nhẹ nhàng để can ngăn. Đầu đau như búa bổ bởi mình đã phải họp và chứng kiến cảnh này lần thứ ba hay thứ tư gì đó.

Trước cuộc họp, mình đã được tổ trưởng dân phố, bí thư chi bộ cụm dân cư, và cảnh sát khu vực thông báo rằng hai hôm trước đây ông bố đã đem phân hoà nước đổ lênh láng ra nhà thằng con và dọc cả lối đi, ông ta còn đem cả nước bẩn đổ vào bếp than tổ ong nó đang đun, nhân thể đổ luôn vào nồi nước lẩu nó đang đun để chuẩn bị bán hàng chỉ vì thằng con đã cam kết với chính quyền là không sử dụng bếp than tổ ong nữa (trong cuộc họp nó bảo vì không có tiền nên chưa thể đun bằng gas hay điện).

Quay lại trụ sở UB phường sau khi “thị sát chiến trường” và cuối cùng thêm một giờ đồng hồ nữa cuộc họp đi vào kết luận. Đứa con thấy kết luận bất lợi cho mình (vì chẳng thể làm khác được) và chứng kiến vẻ mặt hả hê của bố và chị dâu liền không kí biên bản và đứng dậy bỏ về.

Vẫn biết kết luận là vậy chứ sự việc còn kéo dài bởi mục đích thật sự của việc kiện cáo này là ở chỗ khác chứ đâu phải ba cái chuyện vặt vãnh ấy, nhưng khi cả cái bộ máy khổng lồ này đang vận hành mà chẳng biết cuối cùng sẽ để sự việc đi về đâu thì mình có nghĩ và muốn làm khác cũng chẳng ích gì.

Gần 12g bước ra khỏi UBND phường mà như vừa ra khỏi bệnh viện sau một ca “tăng xông” và chợt nghĩ đến câu một nhà văn đã từng viết trong một tiểu thuyết, đại ý: Mỗi gia đình thường cung cấp cho xã hội một đứa khốn nạn. Chẳng hiểu cái gia đình ấy có cung cấp quá định mức không nhỉ?

Ngẫm về con Trâu, về mình.

Cảnh trong "Mùa len trâu"

Chiều nay thấy lòng trống trải, một nỗi buồn mơ hồ khi nghĩ đến ngày mai, đến tương lai của mình, của các con. Gần một năm nay cuộc sống tuy nhìn bề ngoài vẫn vậy nhưng thật tình cả xã hội, cả đất nước đang trôi xuống dốc, ngày một nhanh hơn. Các con chưa hiểu hết lạm phát sẽ nguy hiểm như thế nào và ảnh hưởng gì đến cuộc sống của chúng bởi mọi thứ vẫn có bố mẹ lo. Chắc con lớn chỉ thấy ít đồng còm trong túi nó biến mất nhanh hơn khi giá xăng và những bữa ăn sáng cùng vài thứ lặt vặt khác tăng nhanh mà nó phải tự mua ngoài đường bằng tiền của mình. Nếu con biết rằng số cổ phần của mẹ nó nắm trong tay khi bỏ tiền bao năm dành dụm ra mua cộng với thâm niên 28 năm làm việc tại nhà máy, năm ngoái có giá 45-47 nghìn VND/ 1cổ phần mà nay chỉ còn có 10 nghìn trong khi vàng từ 1 triệu 2 /chỉ nay đã hơn 1 triệu 8 thì chắc chúng mới hiểu sự nguy hiểm ấy như thế nào.

Buồn và chợt nghĩ về số phận.

Theo tử vi phương Đông tôi sinh vào năm Tân Sửu (Trâu), bản mệnh Thổ. Cứ theo cách suy luận của đa số những người biết về tử vi thì cái tuổi của tôi chẳng bao giờ làm lớn được, bởi muốn làm quan phải là tuổi Thìn (Rồng) hay Dần (Hổ)…và phải kèm thêm Đinh, Nhâm Quý gì đó nữa (trai Đinh Nhâm Quý thì sang…). Bởi các con vật đó thể hiện sự oai phong lẫm liệt, chúa tể của muôn loài. Còn tôi thì trời cho làm con Trâu, một con vật tầm thường và hiền lành nếu không muốn nói là ngu ngơ.

Đôi khi thấy người ta tuổi nọ, tuổi kia và thăng quan tiến chức tôi cũng thấy chạnh buồn cho phận mình cứ lủi thủi kéo cày trên những cánh đồng với “một nắng hai sương”. Nhưng rồi với tính cách AQ tôi tự an ủi mình với một đất nước như nông nghiệp như quê hương tôi với hơn 80% dân số làm nông nghiệp và ông bà ta đã có câu “con Trâu là đầu cơ nghiệp” thì mình cũng đã có vai trò lớn lắm rồi. Quan trọng hơn là người dân mình bây giờ nghĩ về những ông quan thời nay cũng chẳng lấy làm tốt đẹp gì nếu không muốn nói họ coi đó là bộ phận tha hoá trong xã hội.

Con Trâu vốn dĩ hiền lành, nó cũng xuất thân từ loài thú rừng nhưng thuộc nhóm ăn cỏ, mà loài vật nào ăn cỏ cũng hiền lành hơn loài ăn thịt (loài ăn thịt thì đôi khi chúng ăn thịt luôn cả đồng loại). Được thuần hoá loài trâu đã gắn bó mật thiết với người nông dân, với những cánh đồng, giúp đủ thứ việc và để nuôi nó thì chẳng tốn kém gì, cỏ thì tốt và đôi khi thì rơm cũng xong.

Đã bao giờ bạn thử hình dung phong cảnh thôn quê mà vắng đi bóng những con Trâu chưa? Những bờ đê cỏ may trong chiều lộng gió, đám trẻ mục đồng đùa chơi, thả diều bên những con trâu bình thản gặm cỏ, con sông hiền hoà với bầy trẻ trâu đang tắm mát còn những chú trâu đã no nê đang đằm mình trong nước sông trong mát…

Cảnh đời ngày càng có quá nhiều ngang trái và mọi giá trị gần như bị đảo lộn hết, “đầy tớ” thì ăn chơi phè phỡn, còn cuộc sống của “ông chủ” chẳng thoát khỏi cảnh “đầu tắt mặt tối”và vẫn luôn “bữa đói bữa no”, đồi núi thì xói mòn hoang hoá, “bờ xôi ruộng mật” thì sau ủi làm khu công nghiệp, làm sân gôn…nông dân hết ruộng, chẳng nghề ngỗng gì bỏ quê ra thành phố tìm đường kiếm sống, con Trâu chắc chỉ nuôi để đem ra chọi nhau mua vui cho thiên hạ, thắng thua chẳng biết cứ đem ra ngả thịt. Nơi nào còn ruộng còn trâu cày thì khốn khổ lao đao vì mùa đông băng giá vừa rồi trâu lăn ra chết cả lượt, người nông dân còng lưng cuốc đất. Thế giới công nghiệp hoá đã lâu mà người nông dân Việt Nam vẫn lẽo đẽo cái cày sau đít con trâu. Chẳng vậy mà một doanh nhân nổi tiếng khi khởi xướng phong trào mua trâu tặng đồng bào vùng cao bị mất trâu trong mùa đông vừa qua đã phải xót xa thốt lên nếu nhà nước biết đầu tư cho người nông dân thì chẳng đến cơ sự này “bởi máy cày không thể chết như trâu”...

Nhưng sự đời biết làm sao khi trong xã hội những người có trách nhiệm lo cho “con dân” còn đang bận những việc “tày đình” khác nên những người nông dân nghèo chỉ biết trông chờ vào tấm lòng thơm thảo của “muôn dân trăm họ” trong tinh thần “lá lành đùm lá rách”.

Bạn đã bao giờ xem những đoạn phim người ta quay được về những con trâu rừng chưa? Cả bầy trâu khi chống trả kẻ thù chúng tụ lại thành một vòng tròn, hai chân trước chùng xuống, đầu cúi giương đôi sừng ra phía trước sẵn sàng tử chiến với kẻ thù để bảo vệ mình và đồng loại. Cũng như vậy theo bản năng tự vệ khi đêm đến bầy trâu rừng quây lại thành một vòng tròn để ngủ, nghé và những con trâu già, yếu đuối nằm giữa còn đám trâu khoẻ mạnh nằm phía ngoài để bảo vệ cả đàn trước lũ hổ, báo…

Ngẫm về số phận mình tôi thấy chẳng khác con trâu là mấy. “Tân biến vi toan” Cổ nhân đã nói vậy, cái tuổi Tân Sửu của tôi vì thế mà cũng nhiều long đong vất vả. Tôi thường tự nhủ và cố hiền lành, nhẫn nhịn, cố làm một con trâu an phận cầy bừa và rơm cỏ cho xong, nhưng cuộc sống thật trớ trêu “cây muốn lặng, gió chẳng đừng” đôi lúc tôi đã dữ dội như một con trâu rừng trước những bất công, đểu cáng và hèn hạ trên đời và vì thế lũ hổ, báo, rồng, rắn… cũng phải kiêng dè nói chi đến loại chuột bọ hay “cáo mượn oai hùm”.

Ra nước ngoài sống một thời gian tôi cũng được biết người ta cũng có tử vi như mình nhưng phương Tây họ không xem số phận con người theo cách của người phương Đông là người đó cầm tinh con vật gì trong 12 con giáp mà họ xem người đó sinh ra dưới chòm sao gì trong số 12 chòm sao của một năm. Một số các chòm sao điển hình như: Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Nhân Mã, Bảo Bình…

Theo tử vi phương Tây tôi sinh ra dưới chòm sao Sư Tử (Leo từ ngày 23/7 đến 22/8 ), những người sinh ra dưới chòm sao này luôn có một cá tính mạnh mẽ và quyết đoán như chính con vật ấy, nhưng buồn thay tôi lại chẳng phải là người phương Tây mà số phận tôi khi ấy chỉ là con trâu bơ vơ trên đồng đất băng giá xứ người. Nhưng chính trong cái nếp sống công nghiệp ấy cộng với sự thẳng thắn đối diện và giải quyết các vấn đề của người phương Tây, sự rạch ròi minh bạch của sự thật tôi đã được là chính mình, đã có những năm tháng đáng ghi nhớ.

Tuy nhiên số phận là số phận, mấy ai có thể thay đổi được nó. Tôi đã trở về quê hương mình dù biết rằng sẽ mãi mãi chỉ là con trâu lầm lũi trên những cánh đồng nghèo khó của nơi “chôn rau cắt rốn” nhưng tôi chẳng bao giờ ân hận về điều đó bởi tuy là con vật rất bình thường nhưng hình bóng của nó chưa bao giờ vắng bóng trên quê hương và sẽ còn tồn tại rất lâu nếu không muốn nói là mãi mãi trong sự thương yêu của những người dân Việt. Hơn nữa dù con TRÂU có bình thường hay tầm thường đi nữa tôi vẫn muốn các con của mình học những đức tính của nó.

Hành trình đáng nhớ

Vậy là bố đã thực hiện được việc đưa gia đình đi thăm Miền Trung. Một chuyến đi đáng nhớ

Chúng ta cùng nhau ngắm bình minh trên biển Nhật Lệ (Quảng Bình)

Đùa chơi với làn nước biển trong vắt

Dừng xe và xuống thăm Khu Chứng tích và lặng lẽ nhìn cầu Hiền Lương trên dòng sông Bến Hải, ngẫm nghĩ xem giữa trang sách và thực tế có gì khác nhau

Cùng thắp hương trước vong linh những người chiến sỹ đã ngã xuống bên đầu cầu Thạch Hãn, mà để tưởng nhớ bạn bè đồng đội đã dựng lên bức tượng đài những giọt máu rơi vào chảo lửa...

...và để con thả hoa. tiền vàng xuống dòng sông cho vong hồn những người chiến sĩ đã hy sinh trong đó có bác con. Những bông hoa, tiền vàng con thả xuống sẽ an ủi bao linh hồn những người lính đã bị lãng quên và chưa một lần được trở lại quê hương dù đã 36 năm qua

Cả gia đình chụp ảnh nơi gần 36 năm trước bác con đã rời bờ Bắc sang bờ Nam chiến đấu và không bao giờ trở về. Các con hãy nói với bà việc đã đến đây để bà yên lòng vì bác con không cô quạnh khi nằm lại triền sông hoang vắng này.

Rồi vào Huế trong cái nắng chói chang của miền Trung, tự hỏi về những gì học được qua trang sách, những giá trị lịch sử, đúng sai?

Có một buổi tối bên dòng Hương Giang huyền ảo

Chúng ta thăm nghĩa trang Đường 9 (Đông Hà- Quảng Trị), thỉnh hồi chuông nguyện cầu cho vong hồn những người lính đã nằm lại nơi này. Tổ quốc ghi công các anh nhưng có nhiều người chẳng bao giờ nhớ.

Các con giật mình truớc bạt ngàn bia mộ. Chúng ta không thể thắp được cho mỗi phần mộ liệt sỹ một nén nhang dù đã dùng hết chỗ nhang mang theo nên đành cúi đầu trước Đài tưởng niệm khấn lạy tất cả."Máu ở đây còn hoa ở đâu"

Rời Lao Bảo về với Phong Nha hùng vĩ, chắc các con không hề biết rằng bến phà Xuân Sơn trên dòng sông Son (một điểm quan trọng trên đường mòn Hồ Chí Minh) này là nơi chuyển quân quan trọng để vào miền Nam và Mỹ đã tập trung đánh phá dữ dội nhất

Rời Lao Bảo về với Phong Nha hùng vĩ, chắc các con không hề biết rằng bến phà Xuân Sơn trên dòng sông Son (một điểm quan trọng trên đường mòn Hồ Chí Minh)này là nơi chuyển quân quan trọng để vào miền Nam và Mỹ đã tập trung đánh phá dữ dội nhất

Chúng ta chia tay Phong Nha khi hoàng hôn buông xuống để về biển Thiên Cầm (Hà Tĩnh) khi trong lòng rối bời những cảm xúc...